• می 26, 2020
  • HAMED
  • 0

وسایل کمکی در فیزیوتراپی و ارتوپدی

آيا استفاده از يک وسيله کمکي، نشانه ضعف، پيري و ناتواني است؟

براي بسياري از افراد، استفاده از يک وسيله کمکي براي جابجايي يا راه رفتن، يک واقعيت و ضرورت انکار نشدني است. بسياري از افراد استفاده از اين وسايل را به راحتي قبول ميکنند، اما برخي ديگر، خير. شايد آنها تصور ميکنند استفاده از وسيله کمکي، باعث پايين آوردن شأن و مايه خجالت آنها مي شود ، يا اينکه اگر با وسيله کمکي راه بروند، مردم به آنها با ديده ترحم نگاه مي کنند؛ يا شايد فرد به علت موانع متعدد در اجتماع و درکوچه ها و خيابان ها وجود دارد، تمايل به خروج از منزل واستفاده از وسيله کمکي ندارد.
در مواردي هم خود فرد متوجه شده است که استفاده نکردن از وسايل کمکي آسيب هاي جبران ناپذيري از قبيل زمين خوردن وشکستگي و نهايتا خانه نشيني مي شود و ترجيح ميدهد از وسايل کمکي استفاده کند اما متأسفانه خانواده و اطرافيان او تمايل ندارند که او در جمع دوستان و آشنايان يک عصا به دست بگيرد. علت عدم استفاده از وسيله کمکي هر چه که باشد، بايد ديد که اين تصميم چه پيامدي دارد. آيا وقتي که فرد به علت استفاده نکردن از وسيله کمکي راه رفتن، دچار آسيب هاي جبران ناپذير شد، کسي به اوخواهد گفت ”تقصير من است که به شما گفتم عصا دست نگير!“
واقعيت آن است که در بسياري از موارد مي توان بدون وسيله کمکي در منزل مسافت کوتاهي راه رفت، اما براي تردد در محيط هاي خارج منزل مانند خيابانها و تقاطعها و يا عبور از عرض خيابانهاي شلوغ و پر سر وصدا، استفاده از وسيله کمکي ضروري است.
انواع وسايل کمکي همان طور که از نام اين وسايل پيداست، استفاده از آنها صرفاً جهت کمک به فرد براي راه رفتن و جابجايي است تا اينکه براي انجام کارهاي خود به ديگران وابسته نباشد و با استقلال به زندگي خود ادامه داده و از آن لذت ببرد.
وسايل کمکي براي راه رفتن شامل انواع عصاي دستي، عصاي زيربغلي،عصاي آرنجي و واکر ميباشند. )صندلي چرخدار، نوع ديگري وسيله کمکي براي جابجايي است.
چرا ضروري است که از وسيله کمکي استفاده کنم؟
وسايل کمکي، با توجه به نوع بيماري و هدف درماني، به صورت موقتييا دائمي استفاده ميشوند. اين وسايل در طيف وسيعي از بيماري ها وآسيبها کاربرد دارند از جمله: بيماري هاي مغز و اعصاب )مانند سکته مغزي، فلج مغزي، آسيب هاي نخاعي، ضربه مغزي، بيماري پارکينسون،ام اس، فلج اطفال و . . .(، آسيب هاي اسکلتي )مانند شکستگي هاي مهره هاي کمر، استخوان لگن، ران، ساق يا پا، پيچ خوردگي مچ پا(، پس از عمل هاي جراحي )مانند عمل تعويض مفصل ران يا زانو، و عمل بازسازي رباط صليبي زانو(، بيماري هاي روماتيسمي )مانند آرتريت روماتوئيد و آرتروز مفاصل(، قطع عضو، کاهش قدرت بينايي و . . .
اهداف استفاده از وسايل کمکي عبارتند از:

  • حفظ يا بازگرداندن عملکرد مستقل فرد تا حد امکان
  • کمک به حفظ تعادل در هنگام ايستادن و راه رفتن
  • کاهش فشار وزن بدن از روي يک يا هر دو پا
  • کاهش احتمال زمين خوردن و آسيبها و شکستگيهاي ناشي از آن
  • کاهش درد
  • کاهش خستگي و کمک به ذخيره انرژي
  • کمک به تحرک و جابجايي فرد
    فيزيوتراپيست براساس نوع آسيب، اهداف درماني، سن و عملکرد فرد و
    برخي آزمونهاي تخصصي به ويژه آزمون هاي تعادلي ، وسيله کمکي را تجويز ميکند.
  • وسایل کمکی و توانبخشی زیادی برای کمک به افراد در دسترس می باشد به چند مورد اشاره خواهیم کرد
    انواع ارتز

تقسیم‌ بندی ارتزها

ارتزهای اندام تحتانی

این ارتزها شامل ارتزهای پا، زیر زانو و بالای زانو می باشد

کفش طبی

کفش‌هایی هستند که میتوانند در موارد زیر استفاده شوند :
الف) جلوگیری از ایجاد تغییر شکل
ب) اصلاح تغییر شکل
ج) توزیع متوازن وزن
د) تکمیل سطوح اتکای پا

کفی طبی

وسایلی هستند که برای کم‌کردن درد، جلوگیری از دفورمیتی، توزیع متعادل وزن و یا کاهش درد مورد استفاده قرار می گیرند. و با نواقص کاملاً مطابقت دارند.

ارتزهای زیر زانو

الف ـ ارتز کوتاه

مهم‌ترین دلایل تجویز آن عبارتند از :
ایجاد استحکام جانبی در مفصل مچ پا و جلوگیری از حرکات جانبی
بالا نگاه‌داشتن انگشتان و پا در زمان نوسان به منظور جلوگیری از تماس انگشتان با زمین
کمک به مرحله فشار و در نتیجه زیبا تر کردن راه‌ رفتن و کم‌کردن مصرف انرژی
جلوگیری یا تصحیح دفورمیتی
ایجاد ایمنی در هنگام راه‌ رفتن
اثر ثانویه در استحکام زانو

ب ـ ارتز کوتاه استاندارد با دو میله جانبی

نوعی ارتز است و دو میله جانبی دارد که توسط مفصلی به کفش متصل می شود

ج ـ ارتز کوتاه با یک میله جانبی

ارتزهای ستون فقرات

کرست‌های کوتاه
افزایش ثبات
بی‌حرکت‌کردن مهره‌های کمر
کاهش فشارهای مکانیکی وارد بر مهره‌های تحتانی
اصلاح تغییر شکل
کاهش درد

کرست‌های بلند

ارتزهای اندام فوقانی

این ارتزها شامل ارتزهای انگشتان، دست، زیر آرنج، بالای آرنج و شانه می باشد ارتزهایی که برای اندام فوقانی مورد استفاده قرار می گیرند اغلب اسپلینت نامیده می شوند.

۱ـ اسپلینت‌هایی که در فلج اعصاب دست مورد استفاده قرار می‌گیرند.
۲ـ اسپلینت‌های که برای بی حرکت کردن آرنج در زوایای مختلف استفاده می شوند.

بریس‌های مناسب برای عارضه تنیس البو

استفاده از بریس با توزیع تنش به اجزای مختلف بازو به رفع فشار و التهاب از روی عضلات کمک می‌کند. استفاده از بریس به عضلات و تاندون‌های ساعد کمک می‌کند که در هنگام انجام برخی از حرکات مخصوص به جای آنکه به طور مداوم تحت فشار قرار بگیرند، فشار از روی آنها برداشته شود و بتوانند استراحت کنند. این بریس با رفع فشار و تنش از موضع آسیب دیده به حفظ عملکرد سالم آرنج و تسریع فرآیند بهبود کمک می‌کند. معمولا عملکرد این بریس‌ها زمانی افزایش می‌یابد که بتواند از قسمت پشت ساعد محافظت کند زیرا در این حالت عضلات ساعد می‌توانند به خوبی استراحت کنند و بهبود یابند به همین دلیل نصب صحیح پد و باند کشی فشاری روی ساعد اهمیت بسیار زیادی دارد.

بریس (ارتز) تنیس البو:

کاهنده درد و فشار در عملکردهای مختلف آرنج و بازو

انواع ارتزها و بریس های تنیس البو

بریس‌های کانترفورس موثر هستند

استرپ‌ها (باندها) در تولید قدرت بدون درد در ماهیچه‌ها بسیار موثرند، به طوری که با استفاده از استرپ‌ها، ماهیچه‌ها قادر هستند ۱۶ درصد نیروی بیشتر بدون درد ایجاد کنند. معمولا بین نوع بریس مورد استفاده استرپ یا آستین متصل به استرپ) تفاوتی وجود ندارد، که نشان میدهد احتمالا خود استرپ فاکتور مهمی محسوب میشود.

بریس استرپ آرنج

بریس استرپاین بریس برای جلوگیری از ناراحتی‌های آرنج و محافظت در برابر تنیس البو می باشد بریس‌های دو لایه قابل تنظیم ولکرو یک حمایت مضاعف و بسیار ملایم‌تری را نسبت به بریس‌های دیگر برای آرنج‌های آسیب‌دیده فراهم میکنند. این استرپ‌ها نه تنها میتوانند برای استفاده به عنوان استرپ آرنج مناسب باشند بلکه حتی میتوانند برای بخش‌های آسیب‌دیده دیگر نیز نقش حمایتگر ایفا کنند و به آن مناطق نیرو وارد کنند. اگر تعجب میکنید که مکانیزم عمل بریس‌های تنیس البو چگونه است، پس باید بدانید که دلیل اصلی کاهش درد و جلوگیری از آسیب به آرنج توسط بریس‌ها اعمال فشار در منطقه مورد نظر و ایجاد حمایت متوازن است.
بهترین و مناسب‌ترین بریس تنیس البو بریسی است که ماهیچه‌های ساعد را در وضعیت ثابتی نگه میدارد و چرخش ساعد را بهبود میبخشد تا فشاری را که در اثر آسیب‌های مختلف به آرنج وارد شده کاهش دهد
وسایل کمکی زیادی بسته به نوع آسیب برای افراد ساخته شده است مانند عصا ، کراچ، واکر ارتزها ، اسپیلنت ها ، بریس ها ، کفش و کفی های طبی، گردنبند ، زانو بند ، قوزک بند ، مچ بند ، بریس تنیس البو ،شانه بندو …