اولتراسوندتراپی در فیزیوتراپی

اولتراسوند تراپی چیست؟

یکی از روش های درمانی در شاخه فیزیوتراپی ، اولتراسوند تراپی است. در این روش درمانی از امواج صوتی که طول موج آن ها خارج از محدوده شنوایی انسان است، استفاده می شود.

با توجه به اینکه امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می شوند امکان استفاده در عمق بافت ها نیز امکان پذیر است.

این روش می تواند باعث کاهش بسیاری از دردها باشد که از جمله آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد
•آرتروز
•بورسیت (تورم کسیه مفصلی)
•سندورم تونل کارپال
دردهای ناشی از بافت اسکار
کشیدگی ها و پارگی های عضلات

فرکانس هایی هم که بر اساس مطالعات تا به امروز در امر درمان نتایج خوبی داشته اند ، فرکانس های ۱ و ۳ مگاهرتز هستند که از فرکانس ۱ مگاهرتز برای بافت های سطحی و از فرکانس ۳ مگاهرتز برای درمان درعمق بافت استفاده می شود.

دستگاه اولتراسوندتراپی
تاثیرات اولتراسوند تراپی روی بدن انسان

تاثیرات درمانی اولتراسوند تراپی به دو شکل است: تاثیرات گرمایی و تاثیرات مکانیکی.بر مبنای اینکه امواج صوتی به صورت پیوسته یا مقطعی توسط دستگاه به بافت وارد شوند، تاثیر آن متفاوت خواهد بود.

تاثیرات گرمایی

اگر امواج فراصوت به صورت پیوسته و دائم به بافت منتقل شوند، این امواج باعث ایجاد لرزش های میکروسکوپی در عمق مولکول های بافت می شوند که این لرزش ها باعث افزایش دما و اصطکاک در سطح مولکولی می شود.این افزایش دما در نهایت موجب افزایش گرما و خون رسانی بیشتر به بافت هدف خواهد شد و این افزایش سطح متابولیسم (سوخت و ساز) سلولی در نهایت موجب کاهش درد و بهبود بافت می شود.

تاثیرات مکانیکی

تاثیر دوم امواج اولتراسوند زمانی است که امواج به صورت مقطعی به بافت اعمال شود و در نهایت سبب ایجاد تاثیرات مکانیکی می شود. اگر چه زمانی که بافت مورد نظر به صورت مقطعی مورد هدف قرار گیرد، تاثیرات گرمایی هم تا حدودی وجود دارد اما بیشتر تاثیرات آن، مکانیکی است.

اثر مکانیکی به این صورت است که با برخورد مقطعی امواج اولتراسوند حباب های گازی در بافت هدف، منبسط و منقبض می شود. نتیجه این انبساط و انقباض در بافت نرم که یک فعالیت مکانیکی است منجر به کاهش تورم و التهاب شده و درد از بین خواهد رفت.

بنابراین به طور کلی خوب است بدانیم:

نوع درمان و اینکه فیزیوتراپیست از امواج پیوسته یا مقطعی در درمان استفاده کند، به نوع بیماری و درد ها بستگی دارد.

برای مثال، در درمان دردهای مزمن و یا کشیدگی های عضلانی از تاثیرات گرمایی اولتراسوند تراپی استفاده می شود.

و یا اگر درد مانند سندروم تونل کارپال ناشی از التهاب و تورم باشد، فیزیوتراپ از تاثیرات مکانیکی اولتراسوند تراپی استفاده خواهد کرد.

اولتراسوند تراپی با حرکات چرخشی
موارد کاربرد این روش درمانی

از اولتراسوند تراپی در موارد متعددی استفاده می شود که در این قسمت تنها به گوشه ای از موارد کاربرد آن اشاره می کنیم:
صدمات اسکلتی-عضلانی
•التهاب تاندون ها
•آرتروز
•تورم کیسه های مفصلی (بورسیت)
•کشیدگی و پارگی عضلات
•شانه یخ زده
•رگ به رگ شدن و صدمات وارده به رباط ها
•سرعت بخشیدن به سوخت و ساز و بهبود جریان خون در بافت
•برطرف کردن جای جوش خوردگی زخم ها ( همان بافت اسکار)
•رها سازی تریگر پوینت ها
•تنیس البو
خار پاشنه
•آسیب های ورزشی
•نقرس
•آرتروز مفاصل
•کمر درد و زانو درد
•سندروم تونل کارپال
•گرفتگی عضلات
•روماتیسم مفصلی
•دررفتگی کشکک زانو
•آسیب دیدگی غضروف زانو

•پارگی مینیسک زانو
•و ….

آشنایی با روند انجام اولتراسوند تراپی

زمانی که برای انجام اولتراسوندتراپی به فیزیوتراپیست مراجعه می کنیم، فیزیوتراپ با توجه به ناحیه تحت درمان و نوع آسیب دیدگی، پارامتر های دستگاه اولتراسوند تراپی را تنظیم می کند.

برای شروع اولتراسوندتراپی حتما از ژل بی رنگی استفاده می شود که باید انتظار سرد بودن ژل را داشته باشیم. دلیل استفاده از ژل به دلیل هدایت بهتر امواج به داخل بافت مورد نظر است . زمانی که ژل بر روی بافت مورد نظر ریخته می شود، فیزیوتراپیست پروب دستگاه را به صورت چرخشی بر روی ناحیه تحت درمان حرکت می دهد.

سرد بودن ژل اولتراسوندتراپی
البته امروزه در تکنولوژی های پیشرفته تر، پروب هایی ساخته شده است که نیازی به چرخش در زمان درمان ندارد و به صورت ثابت بر روی ناحیه تحت درمان قرار می گیرد و دستگاه با برنامه هایی که در آن ذخیره شده است این حرکت چرخشی را ایجاد می کند و یا به صورت پالسی این امواج را ساطع می کند.

زمان انجام اولتراسوندتراپی بسته به مدل دستگاه، پروتکل درمانی، مساحت ناحیه تحت درمان و میزان آسیب دیدگی متفاوت است؛ اما این روند به طور میانگین بین ۳ تا ۵ دقیقه طول می کشد که البته می تواند زمان های بیشتری نیز داشته باشد.

اولتراسوند تراپی چه احساسی در بیمار ایجاد می کند؟

معمولا در جلسات اولتراسوند تراپی احساس خاصی بر روی محل قرار گیری پروب اولتراسوند ایجاد نمی شود. شاید کمی احساس گرمای خفیف و سوزش در اطراف محل درمان ایجاد شود که کاملا طبیعی است.

اولتراسوند تراپی
تعداد جلسات درمانی مورد نیاز

تعداد جلسات مورد نیاز این روش درمانی، به پارامترهای زیادی بستگی دارد. در صدمات حاد، ممکن است به ۱ یا ۲ جلسه درمانی در یک روز نیاز باشد و در دردهای مزمن تعداد این دفعات کمتر خواهد بود.

به طور کلی نمی توان برای درمان های اولتراسوند تراپی جلسات معینی را اعلام کرد و به عوامل زیادی مانند تکنولوژی و پروتکل های درمانی دستگاه، ناحیه تحت درمان، مساحت بافت مورد نظر و میزان آسیب دیدگی بافت همه از عوامل تاثیر گذار در درمان هستند.

خوب است بدانیم این روش درمانی در مقایسه با سایر روش های درمانی، ایمنی بسیار بالایی دارد و خطر جدی بیمار را تهدید نمی کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *